Ergotherapie bij NAH

NAH, niet aangeboren hersenletsel is een begrip dat veel voorkomt en waar veel mensen mee te maken krijgen. Het zet je leven en die van je omgeving volledig op zijn kop. Er komt zoveel op je af en het voelt vaak alsof je weer opnieuw moet beginnen. Ondanks dat NAH veel voorkomt, is er nog veel onduidelijk en weten mensen vaak niet wat de mogelijkheden zijn. Onze ergotherapeut Sanne is gespecialiseerd in NAH en beschikt over een CPCRT certificaat en legt in dit artikel uit wat het inhoudt, wat de mogelijkheden zijn en wat ergotherapie voor NAH-patiënten kan betekenen.

Wat is NAH?
NAH staat voor niet aangeboren hersenletsel en is ontstaan na de geboorte. NAH kan ontstaan zijn door verschillende oorzaken, namelijk: door een hersenbloeding, een herseninfarct, een ongeluk of ziektes als tumoren of een hersenvliesontsteking. Hierbij kunnen verschillende gebieden van de hersenen worden aangedaan. Ieder gebied in de hersenen stuurt een deel van het lichaam aan. Denk bijvoorbeeld aan het gebied dat de armen en benen aanstuurt. Wanneer dit door NAH wordt aangetast, kan het zo zijn dat dit gedeelte van de armen en benen verlamd raakt. Maar ook de gebieden die verantwoordelijk zijn voor het cognitieve gedeelte kunnen worden aangetast door NAH. Hierdoor kunnen problemen ontstaan bij de spraak, de taal en het zien. Maar het komt ook vaak voor dat mensen problemen ervaren bij het plannen, prikkelverwerking, organiseren, concentratie en vermoeidheid. Het is dus heel afhankelijk welk gedeelte van de hersenen is aangedaan en welke klachten hierdoor ontstaan. Daarom is elke situatie anders en moet er heel specifiek naar de persoon, de situatie en de klachten worden gekeken om de juiste behandeling hier op af te kunnen stemmen.

Wat kan ergotherapie betekenen bij NAH?
Mensen die om welke reden dan ook te maken krijgen met NAH, of dit nou bij de persoon zelf is of iemand in de directe omgeving, ervaren dit vaak als een ingrijpende verandering in hun leven. Hun hele leven staat in één keer op zijn kop. Activiteiten die normaal gesproken vanzelf gaan, lukken opeens niet meer of gaan heel moeizaam. Vanaf dat moment kan ergotherapie al ingeschakeld worden. De ergotherapeut zal tijdens een intakegesprek zoveel mogelijk informatie inwinnen over: wanneer het letsel is ontstaan, hoe het is ontstaan, wat de gevolgen zijn en wat je graag zou willen bereiken. Samen met jou en je directe naasten ontwikkelt de ergotherapeut vervolgens een behandelplan, waarbij ernaar wordt gestreefd om jou weer zo goed en zelfstandig mogelijk de dagelijkse activiteiten uit te laten voeren. Vooral de beginfase is hierbij belangrijk, want met name de eerste drie maanden kan er veel progressie geboekt worden. Daarom wordt NAH vaak multidisciplinair behandeld, waardoor ook een fysiotherapeut, een logopedist, een psycholoog en eventueel maatschappelijk werk wordt ingeschakeld. Met ergotherapie kijken wij hoe jij je leven weer zo goed mogelijk kan oppakken en de activiteiten weer zo optimaal mogelijk kan uitvoeren. Wanneer je bijvoorbeeld door NAH verlamd bent geraakt aan één kant, dan is het eerste doel om door training functie terug te winnen, mocht dit toch uitblijven, dan gaan wij samen met je op zoek naar oplossingen door bijvoorbeeld alles met de andere kant te doen. Ook kijken wij of er hulpmiddelen ingeschakeld kunnen worden waardoor de zelfredzaamheid vergroot kan worden.

Adviserende rol van ergotherapie voor cliënt en omgeving
Naast de praktische begeleiding en ondersteuning kan de ergotherapeut ook een adviserende rol uitvoeren. Vaak komen er heel veel vragen en onzekerheden op jou en je omgeving af. Dan is het prettig dat de ergotherapeut ook als een sparringpartner op kan treden. De ergotherapeut geeft dan advies en ondersteuning over hoe jullie hier het beste mee om kunnen gaan. Ook kan de ergotherapeut ingezet worden wanneer de directe omgeving behoefte heeft aan educatie en voorlichting. Vragen als: waar moeten wij rekening mee houden en hoe kan je het beste omgaan met deze situatie? Waarom reageert iemand op een bepaalde manier en hoe kan je hier dan goed op reageren, beantwoordt de ergotherapeut met de cliënt en de omgeving. Maar ook wanneer je partner of omgeving optreedt als mantelzorger wanneer jij niet zelfredzaam bent is de ergotherapeut er om advies en begeleiding te bieden, zodat zij het aan kunnen en niet overbelast raken. Ook worden de partner en de familie bij de therapie betrokken en het oefenen van de activiteiten. Hierdoor kunnen zij helpen bij onder andere het aankleden, eten en in en uit bed tillen bijvoorbeeld.

Niet zichtbare gevolgen van NAH en ergotherapie
Naast de zichtbare gevolgen (denk bijvoorbeeld aan verlamming in benen of armen) kunnen NAH-patiënten ook te maken krijgen met niet zichtbare gevolgen. Dit kan soms moeilijk zijn om aan de directe omgeving uit te leggen. NAH-patiënten lopen daarom vaak tegen onbegrip aan. De ene dag verloopt vaak ook anders dan de andere dag. Klachten als moeite bij concentratie, vermoeidheid, overprikkeld raken en vergeetachtig zijn komen veel voor. Ook hier kan ergotherapie veel in betekenen. We kunnen uitleggen waarom dit gebeurd, wat er aan de hand is en hoe de cliënt en de omgeving hiermee om kan gaan. We kunnen de klachten helaas niet wegnemen, maar we kunnen wel handvatten geven om hiermee om te gaan en nog zoveel mogelijk uit het leven te kunnen halen zonder continu over grenzen heen te gaan en dit vooraf te herkennen. We kijken hierbij naar hoeveel energie je op een dag hebt en hoe dit zo goed mogelijk verdeeld kan worden.

Chronische fase van NAH?
Wanneer cliënten in de chronische van NAH terecht zijn gekomen, zijn gestopt met therapie en hun leven weer proberen op te pakken lopen ze vaak weer tegen nieuwe problemen aan. Ook ergotherapie kan hierin nog veel betekenen voor de cliënt, om de kwaliteit van het leven nog meer te vergroten. We kunnen in de thuissituatie meekijken en opnieuw naar de planning van een cliënt kijken. We analyseren dan de energievoorraad van de cliënt en verdelen dit over de dag. We onderzoeken waardoor de klachten ontstaan en hoe we dit juist kunnen voorkomen of tegengaan. Dit kunnen adviezen zijn waar de cliënt zelf vaak al niet meer aan denkt, omdat het een patroon is geworden wat er langzaam ingeslopen is. Denk bijvoorbeeld aan praktische dingen als koken, fietsen of andere activiteiten die de cliënt niet meer op de oude manier kan uitvoeren, maar misschien wel op een andere manier kan aanleren. Hierdoor kan je de dingen waar je blij van wordt blijven uitvoeren. Maar ook bij situaties als het bezoeken van een druk feest kunnen wij advies geven. Wij denken mee met de cliënt over wat zij kunnen doen ter voorbereiding, wat kunnen zij de dag erna en op de dag zelf? En wat kunnen ze beter niet doen om de grenzen te bewaken? Is er op het feest een mogelijkheid om af en toe even rust te nemen? Bijvoorbeeld door naar buiten te gaan en even te ontsnappen aan de drukte? Vaak zijn dit kleine dingen die heel veel verschil kunnen maken, maar waar de cliënt niet altijd zelf aan denkt. Daarnaast is het ook voor een groot deel acceptatie dat wij de cliënt mee willen geven. Ook hierbij is voorlichting erg belangrijk, waarbij ook de omgeving wordt meegenomen zodat zij ook begrip voor de situatie krijgen.

Advies van ergotherapeut Sanne over NAH en ergotherapie
Tot slot wil onze ergotherapeut Sanne je nog graag enkele tips en advies meegeven waar jij misschien iets aan kunt hebben. Wist je bijvoorbeeld dat er regelmatig bijeenkomsten worden gehouden voor NAH-lotgenoten? Lotgenotencontact kan prettig zijn wanneer je met iemand wilt praten die in een soortgelijke situatie zit. Bij anderen lopen NAH-patiënten vaak tegen onbegrip aan en lotgenoten die hetzelfde meemaken begrijpen het vaak wel. Blijf verder bij alles wat je doet in het leven gemotiveerd en blijf jezelf uitdagen. Er zit nog zoveel meer in en het is jammer om dat er niet uit te halen. Mocht je zelf het idee hebben dat je nog meer uit het leven kan halen maar weet je niet waar je moet beginnen? Neem dan eens contact op met onze ergotherapeuten. Wij kijken graag wat wij voor jou kunnen betekenen.

Schakel Kracht Ergotherapie in bij NAH
Heb jij NAH en wil jij graag weten of jij weer je hobby’s uit kan voeren die je voorheen ook uitoefende? Heb jij moeite om jouw dag optimaal te plannen en raak je sneller overprikkeld? Of wil je graag weer aan het verkeer deelnemen, maar durf je niet meer zomaar op je fiets te stappen? De ergotherapeuten van Kracht kijken graag met jou naar jouw specifieke situatie zodat jij weer kunt doen waar je blij van wordt.